قلعہ روات

  روات عربی زبان نے لفظ ربات نی بغڑی شکل ای جسکی لوکاں ویلا گزرن نے نال اسنی آواز تے شکل روات اچ بدلی  ۔ ربات نے لغوی معنی ٹھرن نے اے۔اے قلعہ روات پنڈی توں 17 کلومیٹر نی دوری اپر موجود آ۔اے قلعہ گکھڑاں نے خاندان   ١٠٣٦  وچ بنوایا کیوجے فوجی تے فوج داری حوالے نل جنوبی علاقے نی حفاظت نے کیتیوں بنوایا گیا سا جہیڑے قافلے دہلی یا قابل سوں اشنے سے اس سرائے آ کے ٹہھرنے سے اس قلعےنی لمائی 348 گز۔ تےاسنی چہپڑی زمی ٣٠٦گز اپر اے۔ قلعے نیاں کندھاں نل اندر آلے پاسے  نکیاں76دریاں مسافراں نے رہن نے کیتیوں بنائیاں گییاں سن جہناں نی گنتی 97 وی دسی جانڑی قلعے نے بالکل سامنڑے 3 منیار آلی مسیت بنائی گئ جس کی ١٩٩٧ اچ بحال کیتا گیا سا مسیتی نے بالکل سامنڑے ہک چار دری مقبرہ اج وی آپنڑی اصلی شکل وچ موجود آپنڑے دور نی شان وشوکت نا منہ بولنا ثبوت آ مورخین لخنڑے اے قلعہ مسعود نے بنوایا سا پر آخیا جانڑاں اے گل ٹھیک نئیں کیوجے مسعود غزنوی تے محمود غزنوی ہندوستان اپر حملہ کرن نی غرض سوں اشنے سے تے مڑ کے چلے جانڑے سے۔ اےجہیاں لوکاں کی قلعے بناں نی کوئی لوڑ نئیں سی قلعے بناں نا خیال صرف اتھے رہن آلے مقیمی قبائل کی ساجہیڑے آپنڑی حفاظت نی غرض نل قلعے بناڑے سن گکھڑاں نا درالحکومت پھروالہ جرنیلی سڑک توں دور سا اس واسطے سلطان سارنگ خان اتھے سرائے نی ضرورت کی تکیا اس سرائے نے اندر مسیت کی بنان نا مطلب اے سا جے گکھڑاں بہوں پہلے توں اسلام قبول کیتا سا قلعہ روات پنج سو سال پرانڑاں آ جہیڑا زمانے نے بدلنے ویلے نے کیتیوں تہرٹن بھجن نا شکار ہویا اسنیاں پرانڑیاں کندھاں آپنڑی خستہ حالی کی زمانے نے برتاوے نل جوڑنیاں تے اسے وجہ نل خراب ہویاں۔ جہیڑے قافلے سلطان سارنگ نے پرونڑے بن کے آنے سن انہاں نے پانڑی پینڑ آستے تے انہاں نے جانوراں نے پانی نے استعمال آستے سرائے وچ خاص بندوبست کیتا گیا سا جہیڑا سرائے نے آخری سرے جاوا روڈ اپر ہک کھوہ تے سرائیں نی شکل وچ موجود اے جس کھوہ کی اج وی سرائیں نے کھوہ نے ناں نل جوڑیا جانڑاں اور دہوے پاسے موڑی مورت نی سرائیں نے نائیں نل یاد کیتی جانڑی اس جغہ نا ناں اج آر سی سی آئی روڈ آ ۔پاکستان بڑن توں بعد قلعہ روات محکمہ اوقاف کی دتا گیا اس ویلے اسنا ناں شاہی قلعہ رکھیا گیا سلطان سارنگ خان ہک سردار سا جہڑا قلعہ پھروالہ وچ جمیا تے تاتار خان ناں پتر سا ١۵۴١ و چ جسلے ہمایوں شیر شاہ سوری کولوں ہاری کیہ ایران آلے پاسے نسیاہ تے شیر شاہ کی چنگی طرح نل اس گل نا پتہ سا جے گکھڑ مغلاں نے وفادار اے  اس واسطے اس جہلم شہر روہتاس نے مقام اپر قلعہ بنوایا گکھڑ کشمیری بادشاہ ایلجی سائرس اول ماتحت سے جہناں نی بادشاہی موجودہ پوٹھوہار سوں کشمیر تک چلی گشنی۔ آپوں گکھڑاں نی آپنڑی تاریخ ١٧٢٠ نے مطابق گوہر نامہ ازدنی چند نے مطابق سلطان کید بن گوہر نی اولاد سےجہیڑا اصفہان اچ کنان نے رہن آلا سا۔ اس تبت تے بدخشاں کی فتح کیتا ساتے آپنڑی بادشاہی نی  پوہڑی رکھی سی جدکیہ لیبل کریگن نی کتاب  (چیف آف پنجاب) نے مطابق  سلطان کید نا خاندان دس دہیاں تک کشمیر نا حکمران رہیا اور سلطان رستم جسلے ہک بغاوت وچ ماریا گیا اسنے پتر ناصر الدین نے سلطان سبگتگین کول پناہ کہھدی جسنا پتر گکھڑ شاہ آپنڑے قبیلے کہھن کیہ  سلطان غزنوی نے نال ہندوستان آیا جسکی سلطان محمود پوٹھوہار نا علاقہ دتا اسنےثبوت آستے سلطان محمود نے ہتھ نا لخیا ہک وثیقہ وی پیش کیتا جس نے بشکار اٹک تے جہلم نے اکھر وی استعمال کیتے گئے حالانکہ اس زمانے وچ سندھ کی اٹک نئیں بلکہ نیلاب آخیا جانڑاں سا ١۵۴١ وچ شیر شاہ سوری توں ہمایوں جسلے ایران آلے پاسے نسیاہ تے جہلم روہتاس نے مقام اپر شیر شاہ سوری قلعہ بنوایا سلطان سارنگ شیر شاہ سوری نی فوج اپر چھاپے مارنا رہیا ۔١۵۴٢ وچ جسلے شیر شاہ سوری دنیا توں رخصت ہویا تے ا سنےپتر سلیم گکھڑاں اپر حملہ کیتا جس وچ سلطان سارنگ تے اسنے سولہ پتر مارے گئے جہناں نیاں قبراں شاہی قلعے نے اندر موجود ہن یاد رہوے جے سلطان سارنگ نیاں ٣ بیویاں سن۔ اسنیاں بیویاں نیاں قبراں وی قلعے نے اندر موجود ہن ۔ہک قبر اپر سلطان سارنگ خان نے ناں نی تختی وی موجود ای  پر آخیا جانڑاں جے ہالے وی سلطان سارنگ خان نی قبرنی تصدیق بارے تحقیق پئی ہونڑی راجہ عبدلاسلام کیانی نیاں کوششاں نل ٢٠١٧ وچ قلعہ روات اپر کم شروع ہویا اور پہلی واری ٢٣ لکھ روپے دتے گئے جہیڑے مرمت آستے ناکافی سن ۔ اے قلعہ اس ویلے پنجاب حکومت کی منتقل کر دتا گیا فئر مرکزی حکومت نل رابطہ کرنیو دوہاں سالاں نی محنت ناں میوہ کئی کروڑ روپے نی شکل وچ ملیا اس ویلے وی اس قلعے نی مرمت ناں کم کیتا جانڑاں پیا جہیڑا امید اے جےجون ٢٠٢١ تیکر پورا ہوئی جلسی۔ اس ویلے جیاں قلعے نی مسیت تے صدر دروازے نی مرمت نا کم کری کیہ اس نی اصلی شکل وچ بنان نی پوری کوشش کیتی گئی 

تحریر بنت دلپذیر شاد چندا خیری